دولت بهار: آیت الله هاشمی رفسنجانی تا کنون در برابر سیاست توزیع غذای حسن روحانی بین مردم سکوت پیشه کرده است، همچنین است رویکرد رئیس مجلس شورای اسلامی و محمود سریع القلم.

چنین سکوتی این شائبه را تقویت می کند که برخی از شخصیت های کشور به مفاهیم دوگانه ای چون "گداپروری خوب – گداپروری بد"، "اقتصاد کمیته

امدادی خوب-اقتصاد کمیته امدای بد"، "پوپولیسم خوب-پوپولیسم بد" و ... اعتقادی راسخ دارند.

 

 


 

دولت بهار/ «احمدی نژاد گداپروری می کند»، «عدالت گداپروری نیست»، «با اقتصاد کمیته امدادی نمی توان کشور را اداره کرد»، «اقتصاد گدا پروری دیگر جواب نمی دهد»، «احمدی نژاد فقر را تقسیم کرد» و ... عناوینی از این دست بارها و بارها طی دوران 8 ساله مدیریت محمود احمدی نژاد از سوی مخالفان او شنیده شد.

مخالفان محمود احمدی نژاد سیاست های اقتصادی او را گداپروری می نامیدند. می توان حدس زد که این سبک از حمله به رئیس جمهور سابق را اولین بار چه کسی کلید زد. اکبر هاشمی رفسنجانی طی سال های 84 تا 87 هرازگاهی احمدی نژاد را متهم به گداپروری می کرد. او اما به فاصله یکسال مانده تا انتخابات ریاست جمهوری دهم، بر شیب حملاتش افزود. هاشمی رفسنجانی ادیبهشت ماه 1387، گفت: «ساختن اقتصاد کشور با شیوه گداپروری جواب نمی‌دهد و باید در عرصه تولید قدم‌ های مهم و اساسی برداریم

از نیمه سال 87 و با جدی تر شدن تلاش دولت برای اجرای قانون هدفمندی یارانه ها، حملات هاشمی رفسنجانی تشدید شد. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در دومین سمپوزیوم بین المللی ایران ۱۴۰۴ که آبان ماه 1387 برگزار شد، در این باره گفت: «ما باید مردم را در سطح مطلوب و متوسط همان چیزی که اسلا م از آن به عنوان کفاف و عفاف یاد کرده تامین کنیم، نه یک زندگی ریاضت کشانه.ما امکان تامین مردم در حد متوسط را داریم، نه به عنوان صدقه خوری و گداپروری، بلکه باید انسان هایی بسازیم که روی پای خود درس بخوانند، کار کنند و خود را تامین کنند. اگر می خواهیم عدالت داشته باشیم نباید تقسیم فقر کنیم بلکه توزیع عدالت با توسعه غنا ممکن است. ما نمی توانیم بدون عدالت، پیشرفت، توسعه و برداشت درست از منابع انسانی و طبیعی داشته باشیم
علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی نیز بارها و بارها چنین مضمونی را تکرار کرده بود: «ما می‌خواهیم مردم زندگی با کرامتی داشته باشند نه زندگی با صدقه سری؛ ما نمی‌توانیم برای رفع فقر کرامت مردم را از بین برده و کشور را به شیوه کمیته امدادی اداره کنیم و این حتما تئوری غلطی است که احساس کنیم که عدالت در حال محقق شدن است

واکنش تند احمدی نژاد
این دست سخنان اکبر هاشمی رفسنجانی واکنش تند احمدی نژاد را در پی داشت. رئیس جمهور وقت در سفر استانی به زنجان اظهار کرد: «بعضی ها از کارهایی که بر مبنای عدالت است، ناراحتند و می گویند اگر یارانه ها را هدفمند و به جای قرار گرفتن آن در اختیار اقلیتی، آن را عادلانه توزیع کنیم، این گداپروری است. خطاب به آنها می گویم هدفمند کردن یارانه ها عین عدالت است. شما به ملت ایران توهین نکنید. آیا اگر همه این یارانه ها را عده یی قلیل مثل شماهایی که جیب هایتان پر است، شکم هایتان سیر است و ثروتتان از پارو بالا می رود، بخورید این گداپروری نیست اما اگر در بین ملت توزیع شود، این گداپروری است. اظهارنظرهای این افراد توهین به ملت ایران است. شما ملت را نمی شناسید. شما از ملت فاصله گرفته اید. شما ملت را خودتان، خانواده هایتان، هم حزبی هایتان و اطرافیانتان می شناسید

احمدی نژاد همچنین در یک مصاحبه تلویزیونی در حالی که پاسخ به سوال مجری از به کار بردن واژه گدا پروری امتناع می کرد، خاطرنشان کرد: «بعضی ها می گویند اینکه پول مردم را به خودشان بازگردانیم "چی چی پروری است"! من اسمش را هم نمی آورم! این توهیم به مردم است. پول مردم را اگر به خودشان دهیم "چی چی پروری" است؟»

محمود احمدی نژاد در دوران ریاست جمهوری اش بارها تاکید کرده بود که معتقد است باید در مدیریت اقتصاد مردم را شریک کرد و نباید فقط 3000 هزار نفر در اقتصاد فعال باشند و 70 میلیون نفر نقش کارگر آنان را ایفا کنند. وی در دفاع از پرداخت نقدی یارانه ها بر این نکته تاکید داشت که مردم بهتر از هرکس دیگری می توانند تصمیم بگیرند که پولشان را چگونه هزینه کنند و دولت حق ندارد برای سرمایه مردم تصمیم بگیرد.

گدا پروری خوب، گداپروری بد
در روزهای آغازین روی کار آمدن دولت یازدهم نحوه اجرای هدفمندی یارانه ها در هاله ای از ابهام قرار داشت، هر چند با نگاهی به مبانی فکری و خواستگاه حسن روحانی حدس زدن شرایط اجرای قانون هدفمندی در دولت یازدهم چندان مشکل نبود. اما اکنون تصمیم دولت یازدهم برای نحوه اجرای فاز دوم این قانون برای همه روشن شده است. دولت یازدهم مخالف پرداخت نقدی به مردم است و قرار است بن کالا یا همان کوپن جایگزین یارانه های نقدی شود؛ یارانه هایی که حسن روحانی بر خلاف محمود احمدی نژاد برای تامین آن با سختی های بیشماری روبروست و ابایی هم از غر زدن علنی ندارد. پیشتر علی ربیعی، وزیر کار، رفاه و امور اجتماعی اعتراف کرده بود که برخی از وزرای دولت یازدهم هر ماه برای تامین منابع پرداخت یارانه های نقدی کارشان به سرم و بیمارستان می کشد.

در عین حال هفته گذشته محتوای بسته حمایتی دولت که قرار است علاوه بر یارانه ها، در 4 نوبت در سال 93 توزیع شود اعلام شد. به گفته معاون وزیر صنعت معدن و تجارت سبد کالایی که قرار است از سوی دولت به بخشی از مردم داده شود، شامل برنج، روغن، مرغ، تخم‌مرغ و پنیر است. عباس قبادی همچنین گفته است: این سبد کالایی در دو مرحله (دو سبد) به ۱۵ تا ۲۰ میلیون نفر از مردم کشور قبل از آغاز سال ۹۳ داده می‌شود.

روشن است که پرداخت نقدی به مردم و قائل شدن حق انتخاب برای سرپرستان خانوار لااقل در قیاس با توزیع برنج، روغن، مرغ، تخم‌مرغ و پنیر کمتر به گدا پروری و اقتصاد کمیته امدادی شبیه است. همچنین روشن است که واریز یارانه نقدی به حساب سرپرستان خانوار باز هم لااقل در قیاس با صف های طولانی اعصاب خرد کنی که به زودی برای دریافت اقلام خوراکی تشکیل خواهند شد و دهه 60 را در خاطره مردم بازسازی می کند، کمتر به کرامت انسانی مردم که آیت الله هاشمی رفسنجانی و علی لاریجانی در دولت قبل بسیار نگران آن شده بودند، لطمه می زند. جالب تر از همه اما مقایسه میزان پوپولیستی بودن سیاست های اقتصادی دو رئیس جمهور است، به خصوص در روزهایی که مشاور حسن روحانی بیش از همیشه آنچه پوپولیسم می نامد را به باد انتقاد گرفته است. توزیع غذا بین مردم پوپولیستی تر است یا پرداخت نقدی سرمایه مردم به خودشان بدون الاف کردن آنان در صف؟ بعید است که حتی چون سریع القلمی در پاسخ به این سوال گزینه دوم را برگزیند.

با این همه آیت الله هاشمی رفسنجانی تا کنون در برابر سیاست توزیع غذای حسن روحانی بین مردم سکوت پیشه کرده است، همچنین است رویکرد رئیس مجلس شورای اسلامی و محمود سریع القلم. چنین سکوتی این شائبه را تقویت می کند که برخی از شخصیت های کشور به مفاهیم دوگانه ای چون "گداپروری خوب – گداپروری بد"، "اقتصاد کمیته امدادی خوب-اقتصاد کمیته امدای بد"، "پوپولیسم خوب-پوپولیسم بد" و ... اعتقادی راسخ دارند.